Kâr nasıl hesaplanır?
Kâr, satış fiyatından maliyet çıkarılarak bulunur. 100 TL maliyetli bir ürün 125 TL’ye satılırsa 125 − 100 = 25 TL kâr edilir. Maliyet; ürün bedelinin yanında işleminize ilişkin komisyon, kargo veya paketleme gibi giderleri de kapsayacak şekilde belirlenebilir.
Zarar nasıl hesaplanır?
Satış fiyatı maliyetten düşükse fark zarar olarak gösterilir. 100 TL maliyetli ürün 80 TL’ye satıldığında 20 TL zarar vardır. Bu zarar maliyetin %20’sidir; satış fiyatına oranlandığında ise %25 eder.
Kâr oranı nasıl hesaplanır?
Maliyet bazlı kâr oranı, kârın maliyete bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur. “Markup” olarak da anılan bu oran, maliyetin üzerine ne kadar eklendiğini gösterir. Maliyet sıfırsa bölme yapılamadığı için oran hesaplanamaz.
Kâr marjı nasıl hesaplanır?
Kâr marjında payda satış fiyatıdır: kâr ÷ satış fiyatı × 100. 25 TL kâr ve 125 TL satış fiyatında marj %20 olur. Satış fiyatı sıfırsa bu yüzdesel değer hesaplanamaz.
Kâr oranı ile kâr marjı arasındaki fark
İki kavram aynı kâr tutarını farklı tabanlara böler. 100 TL maliyetli ürün 125 TL’ye satıldığında 25 TL kâr vardır. Kârın maliyete oranı %25, satış fiyatına oranı olan marj ise %20’dir. Bu nedenle hedef fiyat belirlerken hangi yüzdeyi kullandığınızı açıkça seçmek gerekir.
Maliyete göre satış fiyatı nasıl hesaplanır?
Maliyet bazlı hedef kâr oranında maliyeti 1 + oran/100 ile çarpın. Örneğin 240 TL maliyete %25 kâr oranı uygulanırsa satış fiyatı 240 × 1,25 = 300 TL, kâr tutarı 60 TL olur.
Hedef kâr marjına göre satış fiyatı
Satış fiyatı, maliyetin 1 − hedef marj/100 değerine bölünmesiyle bulunur. 240 TL maliyet ve %20 marj hedefinde satış fiyatı 300 TL’dir. Hedef marj %100’e ulaştığında payda sıfır olacağı için sonlu bir fiyat hesaplanamaz.
Başabaş noktası nedir?
Bu aracın tek ürün bağlamında başabaş sonucu, satış fiyatının girilen maliyete eşit olmasıdır; kâr ve zarar tutarı sıfırdır. İşletme düzeyindeki kapsamlı başabaş analizi sabit gider, satış adedi ve başka unsurları da içerir ve bu basit fiyat hesabının kapsamı dışındadır.
Kâr, zarar ve marj formülleri
| İşlem | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| Kâr veya zarar tutarı | Satış Fiyatı − Maliyet | 125 − 100 = 25 TL kâr |
| Maliyet bazlı kâr oranı | Kâr ÷ Maliyet × 100 | 25 ÷ 100 × 100 = %25 |
| Satış fiyatı bazlı kâr marjı | Kâr ÷ Satış Fiyatı × 100 | 25 ÷ 125 × 100 = %20 |
| Kâr oranından satış fiyatı | Maliyet × (1 + Oran ÷ 100) | 100 × 1,25 = 125 TL |
| Kâr marjından satış fiyatı | Maliyet ÷ (1 − Marj ÷ 100) | 100 ÷ 0,80 = 125 TL |
Not: Araç KDV’yi otomatik olarak maliyete veya satış fiyatına eklemez. Vergi tutarını ayrı değerlendirmek için KDV Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Gerçek kullanım örnekleri
- E-ticaret ürünü: 400 TL toplam maliyetle alınan ürün 500 TL’ye satılırsa 100 TL kâr, %25 kâr oranı ve %20 marj oluşur.
- Perakende satış: 750 TL maliyetli ürün 900 TL’ye satılırsa 150 TL kâr edilir; maliyet bazlı oran %20’dir.
- İkinci el ürün: 3.000 TL’ye alınan ürün 2.700 TL’ye satılırsa 300 TL zarar ve maliyete göre %10 zarar oluşur.
- Toptan satış: 20.000 TL maliyete %15 kâr oranı eklenirse hedef satış fiyatı 23.000 TL olur.
- Ürün maliyeti: 120 TL maliyet ile 120 TL satış fiyatı eşitse tek ürün fiyatı açısından başabaş sonucu çıkar.
- Kampanya sonrası satış: 1.000 TL maliyetli ürün kampanyada 950 TL’ye düşerse 50 TL zarar ve %5 zarar oranı oluşur.
- Hedef marj: 600 TL maliyetle %25 satış marjı hedeflenirse gereken satış fiyatı 800 TL, kâr 200 TL olur.
Sık sorulan sorular
Kâr nasıl hesaplanır?
Satış fiyatından maliyet çıkarılır. Sonuç pozitifse kâr, sıfırsa başabaş, negatifse zarar vardır.
Zarar oranı nasıl hesaplanır?
Zarar tutarını maliyete bölüp 100 ile çarpın. 100 TL maliyetli ürün 80 TL’ye satılırsa zarar 20 TL, zarar oranı %20’dir.
Kâr oranı ile kâr marjı aynı mı?
Hayır. Kâr oranında payda maliyet, kâr marjında payda satış fiyatıdır. 100 TL maliyet ve 125 TL satışta oran %25, marj %20’dir.
Hedef kâr oranıyla satış fiyatı nasıl bulunur?
Maliyeti 1 + oran/100 ile çarpın. 100 TL maliyet ve %25 kâr oranı için satış fiyatı 125 TL’dir.
Hedef kâr marjıyla satış fiyatı nasıl bulunur?
Maliyeti 1 − marj/100 değerine bölün. 100 TL maliyet ve %20 marj hedefinde satış fiyatı 125 TL olur.
%100 kâr marjı neden hesaplanamaz?
%100 marj formülün paydasını sıfır yapar; sonlu bir satış fiyatı bulunamaz. Bu nedenle hedef marj %100’den küçük olmalıdır.
Maliyet veya satış fiyatı sıfırsa ne olur?
Maliyet sıfırsa maliyet bazlı yüzdesel oran, satış sıfırsa satış fiyatı bazlı marj bölme nedeniyle hesaplanamaz. Araç mümkün olan tutar sonuçlarını yine gösterir.
KDV, komisyon ve kargo maliyete dahil mi?
Araç yalnızca girdiğiniz maliyetle çalışır. İşleminize göre vergi, komisyon, kargo, paketleme ve pazaryeri kesintilerini maliyet değerine sizin dahil etmeniz gerekebilir.
Bu araç muhasebesel kârı gösterir mi?
Hayır. Araç tek bir maliyet ve satış fiyatı arasındaki basit matematiksel farkı gösterir; finansal veya muhasebesel danışmanlık sunmaz.