KDV nedir?
Katma Değer Vergisi (KDV), mal teslimi ve hizmet ifası gibi işlemlerde ortaya çıkan dolaylı bir vergidir. Fiyatın vergi eklenmemiş kısmı matrahı, vergi eklendikten sonraki tutar ise KDV dahil toplamı ifade eder. Hesaplama aracı aritmetik ilişkiyi gösterir; vergisel veya hukuki danışmanlık sunmaz.
KDV nasıl hesaplanır?
KDV tutarı, matrahın seçilen oranla çarpılıp 100’e bölünmesiyle bulunur. 1.000 TL matrahta %20 KDV, 1.000 × 20 ÷ 100 = 200 TL olur. KDV dahil fiyat ise 1.000 + 200 = 1.200 TL’dir. Başka yüzdeler üzerinde işlem yapmak için Yüzde Hesaplama aracını da kullanabilirsiniz.
KDV hariç fiyata KDV nasıl eklenir?
Önce matrahı oranla çarpıp KDV tutarını hesaplayın, ardından KDV’yi matraha ekleyin. Kısa yoldan toplamı bulmak için matrahı %20’de 1,20; %10’da 1,10; %1’de 1,01 ile çarpabilirsiniz. Örneğin 750 TL’ye %20 KDV eklenirse KDV 150 TL, KDV dahil fiyat 900 TL olur.
KDV dahil fiyattan KDV nasıl çıkarılır?
KDV dahil tutarı doğrudan oran kadar azaltmak doğru değildir. Matrahı bulmak için toplamı 1 + oran ÷ 100 değerine bölmek gerekir. %20 KDV içeren 2.400 TL’nin matrahı 2.400 ÷ 1,20 = 2.000 TL, KDV tutarı 400 TL’dir. Bu işleme günlük dilde KDV çıkarma da denir.
Matrah nedir?
Matrah, verginin hesaplandığı temel değerdir. Basit bir fiyat hesabında KDV hariç tutar matrah olarak kullanılır. Ancak gerçek bir işlemde matrahın hangi unsurları kapsadığı mevzuata ve işlemin özelliklerine bağlı olabilir.
KDV dahil / hariç farkı
KDV hariç tutar vergiden önceki bedeli, KDV dahil tutar ise matrah ile KDV’nin toplamını gösterir. Bu nedenle 1.000 TL’nin %20’si 200 TL iken, 1.000 TL KDV dahil fiyatın içindeki %20 KDV 200 TL değildir; matrah 833,33 TL, vergi payı yaklaşık 166,67 TL’dir.
%1, %10 ve %20 örnek hesapları
Aynı 1.000 TL matrah için hazır oranların aritmetik karşılıkları şöyledir:
| Oran | KDV hariç | KDV | KDV dahil |
|---|---|---|---|
| %1 | 1.000,00 TL | 10,00 TL | 1.010,00 TL |
| %10 | 1.000,00 TL | 100,00 TL | 1.100,00 TL |
| %20 | 1.000,00 TL | 200,00 TL | 1.200,00 TL |
Gerçek kullanım örnekleri
- Teklif hazırlama: 5.000 TL hizmet bedeline %20 KDV eklenirse vergi 1.000 TL, toplam 6.000 TL olur.
- KDV dahil etiketi ayırma: %20 KDV içeren 3.600 TL fiyatın matrahı 3.000 TL, KDV’si 600 TL’dir.
- Fatura kontrolü: 2.500 TL matrahta %10 KDV 250 TL; genel toplam 2.750 TL olur.
- Bütçe planlama: 12.000 TL KDV hariç alıma %20 eklendiğinde nakit çıkışı 14.400 TL’ye ulaşır.
- Gider kaydı: %10 KDV dahil 880 TL tutarda matrah 800 TL, KDV 80 TL’dir.
- Özel oranlı senaryo: 1.600 TL matraha %12,5 oran uygulanırsa KDV 200 TL, toplam 1.800 TL olur.
KDV formülleri tablosu
| İşlem | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| KDV hariç tutardan KDV | KDV = Matrah × Oran ÷ 100 | 1.000 × 20 ÷ 100 = 200 TL |
| KDV hariç tutardan toplam | Toplam = Matrah + KDV | 1.000 + 200 = 1.200 TL |
| KDV dahil tutardan matrah | Matrah = KDV dahil ÷ (1 + Oran ÷ 100) | 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL |
| KDV dahil tutardaki KDV | KDV = KDV dahil − Matrah | 1.200 − 1.000 = 200 TL |
Not: Vergi oranları ve uygulama koşulları mevzuata göre değişebilir. Hazır %1, %10 ve %20 seçenekleri GİB'in güncel oran yapısını pratik seçim olarak sunar; belirli bir mal veya hizmet için hukuki sınıflandırma anlamına gelmez. Güncel kapsam ve oranları Gelir İdaresi Başkanlığı'nın KDV oranları kaynağından kontrol edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
KDV hesaplama nasıl yapılır?
KDV hariç tutarı oranla çarpıp 100’e bölerek KDV tutarını bulabilirsiniz. KDV dahil toplam için bu tutarı matraha eklersiniz.
KDV dahil fiyattan KDV nasıl çıkarılır?
KDV dahil fiyatı 1 + oran/100 değerine bölün. Örneğin %20 oranında 1.200 TL’yi 1,20’ye bölmek 1.000 TL matrah verir; kalan 200 TL KDV’dir.
KDV dahil tutarı yalnızca 1,20’ye bölmek her zaman doğru mudur?
Hayır. 1,20 çarpanı yalnızca %20 oran için kullanılır. %10 için 1,10; %1 için 1,01 veya seçilen özel orana karşılık gelen çarpan kullanılmalıdır.
Matrah ile KDV hariç tutar aynı şey midir?
Bu hesaplayıcının bağlamında matrah, KDV’nin üzerinden hesaplandığı KDV hariç tutardır. Vergisel uygulamalarda matrahın kapsamı işlemin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
%1, %10 ve %20 oranlarından hangisini seçmeliyim?
Uygulanacak oran malın, hizmetin, işlemin ve güncel mevzuatın niteliğine göre değişebilir. Bu araç oranları hukuki sınıflara ayırmaz; güncel ve yetkili kaynağı kontrol etmelisiniz.
Ondalıklı ve özel KDV oranı kullanabilir miyim?
Evet. Özel Oran seçeneğinde 12,5 veya 12.5 gibi ondalıklı oranlar girebilirsiniz. Sonuçlar Türkçe para biçiminde kuruş hassasiyetiyle gösterilir.
Girdiğim fiyatlar sunucuya gönderiliyor mu?
Hayır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; tutar ve oran değerleri hesaplama amacıyla sunucuya gönderilmez.