Enflasyon nasıl hesaplanır?
En basit iki değerli hesapta fiyat değişimi, yeni değer ile eski değer arasındaki farkın eski değere bölünmesiyle bulunur. Sonuç 100 ile çarpıldığında yüzdesel değişim elde edilir. Ancak bu hesap bir ürünün veya seçtiğiniz iki tutarın değişimini gösterir; resmî tüketici enflasyonu daha geniş bir metodolojiye dayanır.
Fiyat artışı ile TÜFE enflasyonu arasındaki fark
Bir telefonun, kiranın veya market ürününün fiyatı genel enflasyondan daha hızlı ya da daha yavaş değişebilir. TÜİK'in Tüketici Fiyat Endeksi, hanehalkı tüketimini temsil eden geniş bir mal ve hizmet sepetini ve bunların harcama ağırlıklarını kullanır. Bu nedenle tek kalemden hesaplanan yüzde değişimi “Türkiye enflasyonu” olarak yorumlamayın.
Enflasyon sonrası aynı alım gücü için ne kadar para gerekir?
Fiyat seviyesi belirli bir dönemde %30 yükselmişse, başlangıçta 10.000 TL ile alınabilen aynı varsayımsal sepet için dönem sonunda yaklaşık 13.000 TL gerekir. Eşdeğer nominal tutar, başlangıç tutarının enflasyon katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur.
Paranın alım gücü kaybı nasıl hesaplanır?
Aynı nominal para elde tutulduğunda fiyatlar yükseldikçe başlangıç dönemi fiyatlarıyla satın alabileceği miktar azalır. Örneğin fiyatlar %25 yükseldiğinde 1.000 TL'nin başlangıç dönemi fiyatlarıyla alım gücü 800 TL'ye karşılık gelir. Bu yüzden %25 enflasyon ile alım gücü kaybı yüzdesi bire bir aynı değildir.
Nominal getiri ve reel getiri farkı
Bir yatırımın nominal getirisi hesabınızdaki TL artışını gösterir. Reel getiri ise fiyat seviyesindeki değişimi de hesaba katar. Örneğin nominal getiri enflasyondan yüksek olsa bile aradaki basit yüzde farkı tam reel getiri değildir. Daha doğru yaklaşık hesap, nominal büyüme katsayısının enflasyon katsayısına bölünmesiyle yapılır.
Birikim senaryoları için Bileşik Faiz Hesaplama, banka mevduatı için Mevduat Faizi Hesaplama, yatırım sonucu için Kâr/Zarar Hesaplama ve tüm yatırım araçları için Yatırım & Birikim Hesaplamaları merkezini kullanabilirsiniz.
Enflasyon hesaplama formülleri
| Hesap | Formül |
|---|---|
| Fiyat değişim oranı | (Yeni fiyat − Eski fiyat) ÷ Eski fiyat × 100 |
| Eşdeğer nominal tutar | Tutar × (1 + Enflasyon ÷ 100) |
| Başlangıç dönemi alım gücü | Nominal tutar ÷ (1 + Enflasyon ÷ 100) |
| Yaklaşık reel getiri | ((1 + Nominal getiri) ÷ (1 + Enflasyon) − 1) × 100 |
Hesabın kapsamı ve sınırları
Bu araç ekonomik analiz veya yatırım tavsiyesi değildir. Enflasyon oranını kullanıcı girdisi veya güncel TÜİK hızlı referansı olarak uygular. Kişisel harcama sepetinizin fiyat değişimi resmî TÜFE'den farklı olabilir. Reel getiri hesabı vergi, komisyon, stopaj, nakit akışı zamanlaması ve yatırım riskini ayrıca modellemez.
Genel yüzdesel artış ve azalış işlemleri için Yüzde Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Enflasyon oranı iki fiyat arasında nasıl hesaplanır?
Yeni fiyattan eski fiyatı çıkarın, farkı eski fiyata bölün ve 100 ile çarpın. Örneğin 1.000 TL'den 1.250 TL'ye çıkan bir fiyat için değişim oranı %25'tir.
Tek bir ürünün fiyat artışı TÜFE enflasyonu mudur?
Hayır. Tek bir mal veya hizmetin fiyat değişimi yalnız o kalemin değişimini gösterir. TÜİK TÜFE'si geniş bir tüketim sepeti, ağırlıklar ve resmî metodoloji kullanılarak hesaplanır.
Paranın alım gücü kaybı neden enflasyon oranıyla aynı yüzde değildir?
Çünkü fiyatların %25 artması, aynı nominal paranın başlangıç dönemi fiyatlarıyla alım gücünü %20 azaltır. Alım gücü hesabında nominal tutar 1,25'e bölünür.
Reel getiri nominal getiriden enflasyonu çıkarmakla bulunur mu?
Basit fark hızlı bir yaklaşık fikir verir ancak matematiksel olarak daha doğru yöntem getiri ve enflasyon katsayılarını oranlamaktır. Araç ((1+nominal)/(1+enflasyon)-1) formülünü kullanır.
TÜİK Ağustos 2026 yıllık enflasyonu kaç?
TÜİK'in 3 Eylül 2026 tarihli Ağustos 2026 bülteninde yıllık TÜFE artışı %31,51, aylık artış %1,84 olarak açıklandı.